سیستم های فازی و کاربردها

سیستم های فازی و کاربردها

شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر ترافیک شهری با استفاده از نظر خبرگان و روش تاپسیس فازی (مطالعه موردی شهر بهبهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه ریاضی و آمار, دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء ‎(ص)‎ بهبهان, بهبهان, ایران
10.22034/jfsa.2026.559285.1292
چکیده
. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر تراکم و ناکارآمدی ترافیک شهری در شهر بهبهان انجام شد. در مرحله نخست، با استفاده از روش دلفی و اجماع نظر خبرگان حوزه های مدیریت شهری، حمل ونقل، شهرسازی و پلیس راهور، مجموعه ای از عوامل اولیه استخراج گردید. سپس، داده های گردآوری شده در قالب پرسشنامه فازی با طیف لیکرت، با روش تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس فازی تحلیل شدند. پایایی ابزار با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد که مقدار کل آن برابر با ۰٫۹۵۱بود و نشان دهنده انسجام درونی بسیار مطلوب پرسشنامه است. نتایج تحلیل نشان داد که شاخص »کاربری ها و ساختار شهری« با کسب رتبه نخست، بیشترین تأثیر را بر وضعیت ترافیک شهری دارد. پس از آن، شاخص های »عوامل اقتصادی،« »هندسه،« »منظر شهری،« »عوامل اجتماعی و فرهنگی« و »مدیریت ترافیک« به ترتیب در رتبه های بعدی قرار گرفتند. در سطح گویه ها نیز عواملی مانند »عرض کم خیابان ها،« »استقرار صنوف فعال در خیابان های اصلی،« »کنترل نامناسب مدیریت شهری،« »وجود مطب های پزشکان،« »افزایش وسایل نقلیه شخصی« و »عدم رعایت قوانین و فرهنگ ترافیک« به عنوان مهم ترین مؤلفه های مؤثر بر تراکم ترافیک شهری شناسایی شدند. این نتایج می تواند مبنای تدوین راهبردهای اصلاحی در حوزه برنامه ریزی شهری، طراحی معابر و سیاست گذاری حمل ونقل عمومی در شهرهای متوسط ایران قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

[1] آقاسی علیرضا, سیستم‌های هوشمند حمل‌ونقل (ITS) و کاربردهای مختلف آن در برنامه‌ریزی حمل‌ونقل شهری, دهمین کنفرانس مهندسی حمل‌ونقل و ترافیک ایران، تهران, (1390).
 
 [2]بهمنی اکبر, شهبازی مهدی, اولویت‌بندی و شناسایی راهبردهای بهبهود مدیریت حمل و نقل شهر تهران برای شرایط بحران پس از وقوع زلزله, دانش پیشگیری و مدیریت بحران, 1398.
 
[3] رحیم‌اف کامران, غلامی علیرضا, سامانه‌های پیشرفته حمل‌ونقل هوشمند (ITS), تهران: انتشارات دانشگاه علوم انتظامی ناجا, (1385).
 
[4] زرقومی م, نقش ترافیک و برنامه ریزی حمل و نقل در ایران, پایان نامه کارشناسی ارشد, (1379).
 
[5] صادقی شعبان, مکانیابی (جانمایی) کاربری اراضی شهری با تاکید بر برنامه ریزی حمل و نقل درون شهری (نمونه موردی- شهر گنبد کاووس), پایان نامه کارشناسی ارشد, رشته شهرسازی- گرایش برنامه‌ریزی شهری و منطقه ای- دانشگاه علم و صنعت.
 
[6] عبدالرحمانی رضا, حبیب‌زاده ملکی اصحاب, نادرپور محمدرضا, رویکردی جامعه‌شناسانه به مهندسی ترافیک: بررسی تأثیرات فرهنگ و ساختارهای اجتماعی بر ترافیک و مهندسی ترافیک, مطالعات مدیریت ترافیک، 5 (1389), 101-126.
 
[7] فرتوک زاده حمیدرضا, رجبی نهوجی میثم، مدلسازی پویای ترافیک کلانشهرها به منظور ارایه سیاستهای بهبود حمل ونقل نمونه موردی کلانشهرتهران، پپژوهشنامه حمل و نقل، 9،
(1391).
[8]قائدرحمتی صفر, خادم الحسینی احمد, قشقایی نژاد راضیه, بررسی راه کار کاهش حجم ترافیک شهری به وسیله ایجاد مسیرهای ویژه دوچرخه سواری مطالعه موردی: بافت تاریخی شهر شیراز, آمایش محیط, 3( 1389), 1-19.
 
[9] کریمی رضا, اصغری زمانی اکبر, پورمحمدی محمدرضا, جستاری بر پتانسیل‌سنجی تراکم ترافیک در محلات بافت جدید و قدیمی شهر ارومیه, نشریه جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 22 (1403).
 
 [10]محمدخانی محمد رضا, ارزیابی تمرکز شعب بانک و تاثیر آن بر ترافیک شهری, پایان نامه کارشناسی ارشد, 1397.
 
[11] محمدی علی, قاسمی سجاد, پیش‌بینی حجم ترافیک با استفاده از شبکه‌های عصبی مصنوعی (مطالعه موردی: شهر تبریز), نشریه مهندسی حمل‌ونقل، 5 (1392)، 101- 112.
 
[12]موسویان سیدابوالحسن, صفری ابوالفضل, حمل‌ونقل هوشمند و نقش سامانه‌های نوین کنترلی در بهبود روش‌های اجرایی آن, اولین کنفرانس ملی تصادفات و سوانح جاده ای و ریلی، زنجان, (1388).
 
دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 17
بیانیه دسترسی آزاد
دی 1404
صفحه 201-227

  • تاریخ دریافت 21 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 08 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 29 بهمن 1404