سیستم های فازی و کاربردها

سیستم های فازی و کاربردها

خوشه‌بندی داده‌های مستخرج از جامعۀ فازی با استفاده از الگوریتم سلسله‌مراتبی و کاربرد آن در رباتیک مدرن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بخش آمار، دانشکده ریاضی و کامپیوتر، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
10.22034/jfsa.2026.563812.1295
چکیده
خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی یکی از روش‌های یادگیری بدون نظارت در داده‌کاوی است که با ارزیابی شباهت میان داده‌ها، آن‌ها را در قالب یک ساختار سلسله‌مراتبی گروه‌بندی کرده و خوشه‌هایی با بالاترین میزان شباهت درون‌خوشه‌ای ایجاد می‌کند. روش‌های موجود در این حوزه، برای داده‌های مستخرج از جوامع دقیق طراحی شده‌اند. با این حال، در بسیاری از کاربردهای واقعی، جوامع مورد مطالعه ماهیتی نادقیق یا فازی دارند؛ مواردی از این قبیل جوامع را می$\-$توان به دانشجویان بااستعداد، محصولات کشاورزی سالم، دوره‌های آموزشی مفید و شغل‌های پردرآمد اشاره کرد. در چنین جوامعی، هر مشاهده علاوه بر مقدار عددی خود، دارای درجه‌ای از عضویت در جامعهٔ فازی نیز است. در این مقاله، روش خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی به الگوریتم خوشه‌بندی داده‌های حاصل از جوامع فازی تعمیم داده شده است. همچنین با تعمیم دو شاخص سیلوئیت و دان از حالت کلاسیک به جامعۀ فازی، تعداد خوشه$\-$های بهینه بر اساس معیارهای تشابه میان خوشه‌ها تعیین شده است و کیفیت خوشه‌بندی در استفاده کاربردی روش پیشنهادی در داده$\-$های رباتیک مدرن تشریح می$\-$شود.
کلیدواژه‌ها

]١[ اﺳﻤﺎﻋﯿلی م. )1400( ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ و ﺗﮑﻨیک ﻫﺎی دادهﮐﺎوی، اﻧﺘﺸﺎرات ﻧﯿﺎز داﻧﺶ، وﯾﺮاﺳﺖ ﺳﻮم، ﭼﺎپ ﭘﻨﺠﻢ.
 
]٢[ ﭘﺮﭼمی، ع، و ﻃﺎﻫﺮی، م. )1398( آﻣﺎر ﺗﻮﺻﯿفی ﺑﺮاﺳﺎس دادهﻫﺎی دﻗﯿﻖ از یک ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻓﺎزی. رﯾﺎضی و ﺟﺎﻣﻌﻪ، ﺷﻤﺎره ٣، ﺻﺺ. ٩۴ ﺗﺎ ٩۵.
 
]3 [ ﺗﯿﻤﻮرﭘﻮر، ب، و ﻧﺠفی، ح. )1394( دادهﮐﺎوی ﺑﺎ R ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﺘﻦﮐﺎوی و ﺗﺤﻠﯿﻞ شبیهﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎعی، اﻧﺘﺸﺎرات ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎزﻣﺎن اﺗﮑﺎ، ﭼﺎپ اول.
 
]4 [ رﺿﺎ یی، م،  ﭘﺮﭼمی، ع، و ﺷﯿخی، ا. )1404( خوﺷﻪﺑﻨﺪی ﻣﺒﺘنی ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻓﺎزی؛ ﭼﻪ ﻫﻨﮕﺎم و چگوﻧﻪ؟ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻓﺎزی و ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎ، ﺷﻤﺎره ٢، ﺻﺺ. 91 ﺗﺎ 108.
]۵[ وزان، م. )1400( ﯾﺎدﮔﯿﺮی ﻣﺎﺷﯿﻦ و ﻋﻠﻢ داده: ﻣﺒﺎنی، ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ، الگورﯾﺘﻢﻫﺎ و اﺑﺰارﻫﺎ، اﻧﺘﺸﺎرات ﻣﯿﻌﺎد اﻧﺪﯾﺸﻪ، ﭼﺎپ اول.
دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 18
بیانیه دسترسی آزاد
تیر 1405
صفحه 93-114

  • تاریخ دریافت 11 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 27 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 13 اردیبهشت 1405