به‌کارگیری توزیع چوله-نرمال در طراحی نمودارهای کنترل کیفیت فازی میانگین و دامنه

ایرانمنش, حمیده; پرچمی, عباس; امیرزاده, وحید; قادری, فاطمه

doi:10.22034/jfsa.2026.552371.1288

به‌کارگیری توزیع چوله-نرمال در طراحی نمودارهای کنترل کیفیت فازی میانگین و دامنه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حمیده ایرانمنش

عباس پرچمی

وحید امیرزاده

فاطمه قادری

گروه آمار، دانشکده ریاضی و رایانه، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

10.22034/jfsa.2026.552371.1288

چکیده

نمودارهای کنترل از ابزارهای کلیدی در پایش و بهبود فرایندهای آماری محسوب می شوند. در سال های اخیر، رویکرد کیفیت فازی مثلثی به عنوان جایگزینی برای تعاریف متداول کیفیت در طراحی این نمودارها مطرح شده است. در این مقاله، رویکردی نوین برای مبتنی بر کیفیت فازی مثلثی ارائه می شود که نوآوری اصلی $\bar{X}$ و $R$ طراحی نمودارهای کنترل آن در تلفیق روش های گشتاوری و برآورد بیشینه درستنمایی برای برازش توزیع چوله‑نرمال بر درجات تعلق فازی است. علاوه بر این، دو نمودار کنترل جدید برای نظارت همزمان بر میانگین و پراکندگی درجات تعلق، مبتنی بر توزیع چوله‑نرمال، معرفی می گردند. مزیت روش پیشنهادی، افزایش انعطاف پذیری و دقت در شناسایی ناپایداری های فرایند در مقایسه با روش های کلاسیک است. عملکرد این رویکرد در یک مطالعه موردی واقعی در صنعت خودروسازی (رینگ‌پیستون موتور) و نیز از طریق شبیه سازی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج مقایسه ای نشان می دهد که نمودارهای کنترل پیشنهادی از کارایی بالاتر و قابلیت انطباق بهتری در محیط های دارای ابهام برخوردارند.

کلیدواژه‌ها

نمودار کنترل کیفیت

کیفیت فازی مثلثی

توزیع چوله-نرمال

برآورد گشتاوری

برآورد بیشینه درستنمایی

]١[ اﯾﺮاﻧﻤﻨﺶ، ح. ﭘﺮﭼمی، ع. ﺟﺒﺎری ﻧﻮﻗﺎﺑﯽ، م. )1400.( ﮐﺎرﺑﺮد ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻓﺎزی ذوزﻧﻘﻪای در ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮدروﺳﺎزی، ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﻓﺎزی و ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎ، ۴)٢(، ٢۴‐١٢.

]٢[ ﭘﺮﭼمی ، ع. )1397.( ﻧﻤﻮدارﻫﺎی ﮐﻨﺘﺮل ﺷﻮﻫﺎرت ﺑﺮاﺳﺎس ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻓﺎزی، ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﻓﺎزی و ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎ، ١)١(، ٢٧‐۵۵.

]٣[ ﻗﺎدری، ف.، ﭘﺮﭼمی ، ع.، اﻳﺮاﻧﻤﻨﺶ، ح.، اﻣﯿﺮزاده، و. )1404.( ﻧﻤﻮدارﻫﺎی ﮐﻨﺘﺮل ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻓﺎزی X¯ و R، ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎی ﻓﺎزی و ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎ، ٨)١(، ٩۵‐٩٣.

]۴[ ﻗﺎدری، ف. )1403.( ﻧﻤﻮدارﻫﺎی ﮐﻨﺘﺮل X¯ و R ﻣﺒﺘنیﺑﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻓﺎزی، ﭘﺎﯾﺎنﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎرﺷﻨﺎسی ارﺷﺪ آﻣﺎر رﯾﺎضی، داﻧشکده رﯾﺎضی و ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮ، داﻧشگاه ﺷﻬﯿﺪ ﺑﺎﻫﻨﺮ ﮐﺮﻣﺎن.